Lazer epilasyon, kalıcı makyaj, kimyasal saç işlemi ya da peeling sonrasında müşteri "bana bunu anlatmadınız" derse, elinizde ne var? Çoğu salonda cevap ya bir çekmecede duran imzalı kâğıt ya da hiçbir şeydir. Onam formu, işlemden önce müşteriye neyi anlattığınızı ve onun neyi kabul ettiğini kayda geçiren belgedir.
Bu rehberde önce onam formunun ne olduğunu ve KVKK'daki açık rıza ile aydınlatma metninden farkını, sonra güzellik ve estetik merkezlerinde ne zaman gerektiğini anlatıyoruz. Ardından bir onam formunda hangi bölümlerin olması gerektiğini, kâğıt ile dijital onam formu arasındaki farkı ve Piyzi'de dijital onam formunun nasıl çalıştığını ele alıyoruz. Her yasal bilgiyi dayandığı maddeyle verdik; kaynaklar en altta.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir. Form metinlerinizi bir hukukçuyla gözden geçirin.
Onam formu nedir?
Onam formu, bir kişinin kendisine uygulanacak işlem hakkında bilgilendirildiğini ve bu işlemi kendi isteğiyle kabul ettiğini gösteren yazılı belgedir. Terim sağlık alanından gelir: Hasta Hakları Yönetmeliği rızayı, kişinin tıbbi müdahaleyi serbest iradesiyle ve bilgilendirilmiş olarak kabul etmesi diye tanımlar (m.4/h). "Bilgilendirilmiş onam" ya da "aydınlatılmış onam" denmesi bu yüzdendir.
Güzellik ve estetik merkezlerinde aynı mantık tıbbi olmayan işlemlere uygulanır: Müşteriye işlemin nasıl yapılacağı, beklenen sonuç, olası yan etkiler ve işlem sonrası dikkat edeceği şeyler anlatılır; müşteri bunları okuduğunu ve kabul ettiğini imzasıyla ya da başka bir doğrulamayla kayda geçirir.
Onam formu, açık rıza ve aydınlatma metni: üçü aynı şey değil
Salonlarda en çok karıştırılan konu budur. Üçü farklı soruları cevaplar ve farklı kurallara bağlıdır:
| Belge | Neyi kayda geçirir? | Dayanak | Salondan örnek |
|---|---|---|---|
| Onam (rıza) formu | Kişinin bir işleme, bilgilendirilerek razı olduğunu | Sağlık kuruluşlarında Hasta Hakları Yönetmeliği m.24 ve m.26; salonda ispat amaçlı | Lazer epilasyon onam formu |
| KVKK aydınlatma metni | Kişisel verinin hangi amaçla, nasıl işlendiğinin kişiye bildirildiğini | 6698 sayılı KVKK m.10 | Müşteri kaydı açarken verilen bilgilendirme |
| KVKK açık rızası | Kişinin belirli bir veri işlemesine bilgilendirilerek ve özgür iradeyle onay verdiğini | KVKK m.3/a; sağlık ve biyometrik veri için m.6 | Öncesi-sonrası fotoğrafının sosyal medyada paylaşılması |
Bu ayrımdan çıkan üç pratik sonuç var:
- Aydınlatma bir onay değil, bildirimdir. Kişiyi bilgilendirmek yükümlülüktür; kişiye "kabul ediyorum" dedirtmek zorunlu değildir. Yine de bilgilendirmenin yapıldığını göstermek için okunduğunu kayda geçirmek isteyebilirsiniz.
- Açık rıza, hizmetin ön şartı yapılmamalı. Kanun açık rızayı "özgür iradeyle açıklanan" rıza olarak tanımlar (m.3/a). Fotoğraf paylaşım izni gibi ek rızaları işlemin onamına gömmeyin; ayrı bir kutuyla, işaretlenmemiş olarak sorun.
- Sağlık bilgisi özel nitelikli veridir. Formda alerji, cilt hastalığı, hamilelik ya da kullanılan ilaç gibi bilgiler topluyorsanız bunlar KVKK'ya göre özel nitelikli kişisel veridir (m.6); bu verileri ayrıca koruma altına almanız gerekir.
Güzellik salonunda onam formu zorunlu mu?
Güzellik salonlarının ruhsat şartlarını düzenleyen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, salonlar için ayrı bir onam formu şartı koymuyor. Hasta Hakları Yönetmeliği ise sağlık hizmetine uygulanır (m.2); güzellik salonunda yapılan tıbbi olmayan işlemler sağlık hizmeti değildir.
Yani bir güzellik salonunda onam formu bugün bir yasal şarttan çok, bir korunma aracıdır. Özellikle şu işlemlerde yazılı onam almak, olası bir anlaşmazlıkta neyin anlatıldığını göstermenin en sağlam yoludur:
- lazer ve IPL epilasyon,
- kalıcı makyaj ve microblading,
- boya, keratin, perma gibi kimyasal saç işlemleri,
- cilt bakımı ve peeling uygulamaları.
Estetik kliniklerde durum farklıdır. Botoks ve dolgu gibi enjeksiyon gerektiren işlemler güzellik salonunda yapılamaz (Ek-1, J-16.5); bunlar hekimlerin çalıştığı sağlık kuruluşlarında yapılan tıbbi müdahalelerdir. Tıbbi müdahalede hastanın rızası gerekir (Hasta Hakları Yönetmeliği m.24). Uyuşmazlık ihtimali bulunan müdahalelerde rıza formu iki nüsha imzalanır, bir nüshası hastaya verilir ve formu müdahaleyi yapacak sağlık meslek mensubu da imzalar (m.26). Yönetmelik rızayı kural olarak bir şekle bağlamaz (m.28). "Botoks onam formu" arayan bir klinik bu kurallara göre hazırlanmış bir rıza formuna ihtiyaç duyar.
Onam formunda neler olmalı?
İyi bir onam formu kısa ama eksiksizdir. Sağlıkta rıza formuna girmesi gereken bilgiler Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 15. maddesinde sayılır: müdahalenin kim tarafından, nerede ve nasıl yapılacağı, diğer seçenekler, olası komplikasyonlar ve reddetmenin sonuçları gibi. Bir güzellik işleminin onam formunu da aynı iskeletle kurabilirsiniz:
- İşlemin adı ve tanımı: ne yapılacak, hangi cihaz ya da ürünle, yaklaşık ne kadar sürecek.
- İşlemi yapan kişi: uygulayıcının adı ve unvanı.
- Beklenen sonuç ve sınırları: kaç seans gerekebileceği gibi beklentiler, sonucun kişiden kişiye değişebileceği. Kanıtlanmış etkisinin dışında bir sonuç vaat etmeyin; yönetmelik bunu reklam için açıkça yasaklar (J-16.2).
- Olası yan etkiler: geçici kızarıklık, hassasiyet gibi bilinen etkiler ve bunlarla karşılaşırsa ne yapacağı.
- Sağlık beyanı: uygulamayı etkileyebilecek durumlar (alerji, cilt hastalığı, hamilelik, kullanılan ilaçlar). Bu bölüm özel nitelikli veri içerir.
- İşlem öncesi ve sonrası talimatlar: müşterinin uyması gereken kurallar.
- Müşterinin beyanı: "Bilgilendirildim, sorularımı sordum, işlemi kabul ediyorum" anlamında zorunlu onay kutuları.
- Ek ve isteğe bağlı rızalar: fotoğraf çekilmesi ve paylaşılması gibi; ayrı kutu, varsayılan olarak işaretlenmemiş.
- Tarih, imza ya da doğrulama: müşterinin ve gerekiyorsa uygulayıcının.
Sağlık beyanı içeren formlar için bir geçerlilik süresi belirleyin; bir yıl önce verilen beyan bugünkü durumu göstermeyebilir.
Lazer epilasyon onam formu: nelere dikkat?
Lazer epilasyon, güzellik salonlarında en çok tartışılan ve mevzuatı en çok değişen işlemdir. Onam formunu yazarken yönetmeliğin çizdiği çerçeveyle uyumlu olun:
- Cihazı doğru tanımlayın. Güzellik salonunda yalnız tüy almaya yönelik, 600–1200 nanometre aralığındaki IPL ve yalnız epilasyon endikasyonuyla üretilmiş, 20 J/cm²'yi geçmeyen seri atışlı diode lazer kullanılabilir (Ek-1, J-11 ve J-13.2).
- İşlemi tüy almayla sınırlayın. Salonda lazer ya da IPL ile akne, cilt yenileme, damar ya da leke tedavisi yapılamaz ve reklamı da yapılamaz (J-16.3); form bu işlemleri anlatmamalı.
- Uygulayıcıyı yazın. Epilasyonu yapacak güzellik uzmanının cihazla ilgili belgesi olmalıdır (J-13.2); formda uygulayıcının adı yer alsın.
- Sağlık beyanını işlemden önce alın. Beyanı her seansta yenilemek yerine geçerlilik süresi tanımlayın ve süresi dolunca yeniden imzalatın.
Salon açma şartları ve epilasyon cihazlarının bildirim ve denetim kuralları için güzellik merkezi açma şartları rehberimize bakabilirsiniz.
Kâğıt onam formu mu, dijital onam formu mu?
Kâğıt onam formunun sorunları bellidir: kaybolur, yanlış dosyaya girer, kimin ne zaman imzaladığı tartışmalı olur, uzaktaki müşteriye imzalatılamaz. Dijital onam formu bu boşlukları kayıtla kapatır: imza zamanı, imzanın nerede atıldığı, müşterinin telefonuna gelen kodla doğrulama ve sonradan değiştirilemeyen bir kayıt.
Hukuki çerçeveyi doğru bilmek gerekir:
- Ekranda atılan imza, güvenli elektronik imza değildir. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu'na göre elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran, nitelikli elektronik sertifikaya dayanan güvenli elektronik imzadır (m.4 ve m.5). Resmî şekle tabi işlemler zaten güvenli elektronik imzayla bile yapılamaz; onam formu böyle bir işlem değildir.
- Elektronik kayıtlar belgedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli elektronik ortamdaki verileri de belge sayar (m.199). Dijital onam formunun zaman, kimlik doğrulama ve bütünlük kayıtları bu yüzden önemlidir.
- İmza çizimi biyometrik veri sayılabilir. KVKK biyometrik veriyi özel nitelikli sayar (m.6). Ekranda imza alıyorsanız müşteriyi bu konuda da bilgilendirin; yalnız telefona gelen kodla doğrulama kullanırsanız imza çizimi almamış olursunuz.
Piyzi'de dijital onam formu nasıl çalışır?
Piyzi'de dijital onam formları, Pi-Store'daki Dijital Onam Formları modülüyle açılır; modül ücretsizdir. Akış şöyle:
- Şablonunuzu seçin. Hazır Şablon Kütüphanesi'nde Lazer Epilasyon Onam Formu, Kalıcı Makyaj / Microblading Onam Formu, Saç Kimyasal İşlem Feragatnamesi, Cilt Bakımı ve Peeling Onam Formu, KVKK Aydınlatma Metni Onayı, Fotoğraf ve Video Kullanım İzni ve Paket Satış Sözleşmesi gibi metinler var. Hazır şablon, siz okuyup "Gözden Geçirdim" demeden kullanılamaz; metni işletmenize göre düzenleyin.
- Doğrulama yöntemini belirleyin. Her şablon için üç yöntemden birini seçersiniz: ekranda imza, müşterinin kayıtlı telefonuna gelen 6 haneli kodla SMS doğrulama ya da ikisi birden. Lazer epilasyon ve kalıcı makyaj gibi itiraz riski yüksek işlemler için ikisi birden önerilir.
- Yerinde ya da uzaktan imzalatın. Müşteri kartından formu oluşturup tableti uzatırsınız; ya da müşteriye 72 saat geçerli, tek kullanımlık bir imza bağlantısı gönderirsiniz ve müşteri formu kendi telefonundan imzalar.
- Formu zorunlu yapın. Şablona kural ekleyerek belirli hizmetler için formu hatırlatabilir (Uyar) ya da form imzalanmadan adisyonun tamamlanmasını engelleyebilirsiniz (Zorunlu).
- Arşiv kendiliğinden oluşur. İmzalanan belge PDF olarak müşteri kartına bağlanır; içinde imza zamanı, doğrulama yöntemi, IP ve cihaz bilgisi yazar. PDF'teki kare kod, müşteri bilgisi göstermeyen herkese açık bir doğrulama sayfası açar ve kaydın sonradan değiştirilip değiştirilmediğini gösterir.
SMS'li yöntemler ve uzaktan imza bağlantısı, işletmenizin kendi SMS entegrasyonu üzerinden gider; Piyzi bu modülde sizin adınıza SMS göndermez. Kodu her zaman müşteri kartındaki numaraya gönderir, imza ekranından numara girilemez; böylece doğrulamanın gerçekten müşteriye ait olduğu güvence altına alınır. Ayrıntılı kurulum adımları yardım merkezimizdeki Dijital Onam Formları makalesinde. Müşteri verilerini korumanın genel çerçevesi için KVKK ve hasta verileri yazımıza, salonunuzun diğer ihtiyaçları için güzellik merkezi yazılımı sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Onam formu nedir?
Bir kişinin kendisine uygulanacak işlem hakkında bilgilendirildiğini ve işlemi kendi isteğiyle kabul ettiğini gösteren yazılı belgedir. Sağlıkta "bilgilendirilmiş onam" ya da "aydınlatılmış onam" olarak geçer.
Dijital onam formu geçerli mi?
Kanunda aksi öngörülmedikçe sözleşmeler bir şekle bağlı değildir (Türk Borçlar Kanunu m.12); sağlık mevzuatında da rıza, istisnalar dışında şekle bağlı tutulmaz (Hasta Hakları Yönetmeliği m.28). Elektronik kayıtlar Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre belgedir (m.199). Ekranda atılan imza ise güvenli elektronik imza değildir; resmî şekle tabi işlemlerde kullanılamaz.
Bilgilendirilmiş onam formu ile aydınlatılmış onam formu farklı mı?
Hayır, ikisi aynı kavramı anlatır: kişinin işlem hakkında bilgilendirildikten sonra verdiği onay. Bunları KVKK'daki "aydınlatma metni" ile karıştırmayın; o, verinin nasıl işlendiğine dair bir bildirimdir.
Onam formu kaç nüsha olmalı?
Sağlık kuruluşlarında, uyuşmazlık ihtimali bulunan tıbbi müdahalelerde rıza formu iki nüsha imzalanır ve biri hastaya verilir (Hasta Hakları Yönetmeliği m.26). Güzellik salonu için böyle bir kural yok; yine de müşterinin isterse imzalı formun bir kopyasını alabilmesi iyi bir uygulamadır. Piyzi'de imzalı PDF'i müşteri kartından istediğiniz zaman indirebilirsiniz.
Onam formu örneği nereden bulunur?
Piyzi'nin Hazır Şablon Kütüphanesi'nde lazer epilasyon, kalıcı makyaj, kimyasal saç işlemi ve cilt bakımı için hazır metinler var. Hangi kaynaktan alırsanız alın, metni işletmenizin işlemlerine göre düzenleyin ve bir hukukçuya gözden geçirtin.
Müşteri onam formunu imzalamak istemezse ne olur?
Onam formu, müşterinin bilgilendirilerek kabul ettiğini gösterir; müşteri kabul etmiyorsa işlemi yapıp yapmamak işletmenin kararıdır. Piyzi'de formu Zorunlu yaptıysanız, form imzalanmadan o işlemin adisyonu tamamlanamaz.
Onam formunu ne kadar saklamalıyım?
Sağlık kuruluşlarında rıza formları arşiv mevzuatına göre saklanır (Hasta Hakları Yönetmeliği m.26). Güzellik salonları için belirlenmiş özel bir saklama süresi bulamadık; KVKK, verinin ilgili mevzuatta öngörülen ya da işlendiği amaç için gereken süre kadar saklanmasını ister (m.4). Olası bir uyuşmazlıkta ihtiyaç duyabileceğiniz süreyi hukuk danışmanınızla belirleyin.
Kaynaklar
- Hasta Hakları Yönetmeliği — Resmî Gazete 01.08.1998, sayı 23420 (m.2, m.4/h, m.15, m.24, m.26, m.28)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — m.3/a, m.4, m.6, m.10
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu — m.4, m.5
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.12
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik — Ek-1, J bölümü
Son kontrol: 30 Ekim 2026.